2024-01-31
Wyrok TSUE dotyczący naliczenia kary umownej za rozwiązanie umowy zawartej na czas oznaczony ze stałą ceną energii

W jednej ze spraw znajdujących się w obsłudze Kancelarii TSUE wydał wyrok w związku z pytaniem prejudycjalnym skierowanym do TSUE przez Sąd Okręgowy w Warszawie XXIII Wydział Gospodarczy Odwoławczy i Zamówień Publicznych Postanowieniem z dnia 12 maja 2022 r. sygnatura sprawy, w której skierowano zapytanie XXIII Ga 1251/20.

 

Pytanie prejudycjalne dotyczyło możliwości naliczenia kary umownej za rozwiązanie umowy zawartej na czas oznaczony ze stałą ceną energii i brzmiało następująco:

 

I.     Czy art. 3 ust. 5 i 7 Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/72/WE z dnia 13 lipca 2009 r. dotyczącej wspólnych zasad rynku wewnętrznego energii elektrycznej i uchylającej dyrektywę 2003/54/WE nakazujące, aby realizacja praw odbiorcy energii (małego przedsiębiorcy) w razie zmiany dostawcy energii odbywała się poszanowaniem zasady zapewniającej uprawnionym odbiorcom rzeczywistą możliwość łatwej zmiany dostawcy oraz aby zmiana ta odbywała się w sposób niedyskryminacyjny w odniesieniu do kosztów, wysiłku lub czasu należy tak intepretować, że stoi on na przeszkodzie możliwości nałożenia na odbiorcę energii kary umownej za rozwiązanie umowy na dostawę energii zawartej na czas określony w przypadku chęci zmiany dostawcy energii przez odbiorcę, bez względu na wysokość poniesionej szkody (art. 483§ 1 i 484 § 1 i 2 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. kodeks cywilny) oraz bez określenia w ustawie prawo energetyczne (art. 4 j ust. 3 a ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. prawo energetyczne) jakichkolwiek kryteriów dla naliczania tych opłat jak i ich miarkowania?
II.    Czy art. 3 ust. 5 i 7 Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/72/WE z dnia 13 lipca 2009 r. dotyczącej wspólnych zasad rynku wewnętrznego energii elektrycznej i uchylającej dyrektywę 2003/54/WE nakazujące, aby realizacja praw odbiorcy energii (małego przedsiębiorcy) w razie zmiany dostawcy energii odbywała się w sposób niedyskryminacyjny w odniesieniu do kosztów, wysiłku lub czasu oraz z poszanowaniem zasady zapewniającej uprawnionym odbiorcom rzeczywistą możliwość łatwej zmiany dostawcy należy tak intepretować, że stoi on na przeszkodzie takiej wykładni postanowień umownych, która w przypadku przedterminowego rozwiązania umowy na dostawę energii zawartej z dostawcą na czas określony umożliwia pobieranie od odbiorców (małych przedsiębiorców) opłat odpowiadających de facto kosztom ceny nieodebranej energii do końca trwania umowy zgodnie z zasadą bierz lub płać?

 

Wyrokiem Wyrok Trybunału (piąta izba) z dnia 11 stycznia 2024 r. sygn. C-371/22 (ECLI identifier: ECLI:EU:C:2024:21) Trybunał orzekł co następuje:

 

Artykuł 3 ust. 5 i 7 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/72/WE z dnia 13 lipca 2009 r. dotyczącej wspólnych zasad rynku wewnętrznego energii elektrycznej i uchylającej dyrektywę 2003/54/WE należy interpretować w ten sposób, że: nie stoi on na przeszkodzie uregulowaniu krajowemu, zgodnie z którym w przypadku przedterminowego rozwiązania przez małe przedsiębiorstwo, w celu zmiany dostawcy, zawartej na czas oznaczony umowy na dostawę energii elektrycznej po stałej cenie jest ono zobowiązane do zapłaty zastrzeżonej w tej umowie kary umownej, której wysokość może odpowiadać całości ceny energii elektrycznej, którą zobowiązało się ono zakupić, nawet jeśli ta energia elektryczna nie została i nie zostanie pobrana, podczas gdy owo uregulowanie nie przewiduje kryterium naliczania takiej kary lub jej ewentualnego miarkowania, o ile wspomniane uregulowanie, po pierwsze, gwarantuje, że takie postanowienie umowne powinno być jasne, zrozumiałe i swobodnie uzgodnione, a po drugie, przewiduje możliwość wniesienia środka prawnego w postępowaniu administracyjnym lub sądowym, w ramach którego organ rozpatrujący sprawę może ocenić proporcjonalny charakter tej kary w świetle wszystkich okoliczności danej sprawy i w stosownym wypadku dokonać jej miarkowania lub ją uchylić.