2023-01-12
Poselski projekt ustawy o zmianie ustawy Prawo o notariacie oraz niektórych innych ustaw

W dniu 10 stycznia 2023 roku wpłynął do Sejmu poselski projekt ustawy o zmianie ustawy Prawo o notariacie oraz niektórych innych ustaw. Projekt został skierowany do konsultacji.

 

Projekt ustawy zakłada  wydawanie notariuszom spełniającym wymagania wskazane w ustawie tj. co najmniej dwuletni staż w prowadzeniu kancelarii notarialnej oraz zastępcom notarialnym, którzy są zatrudnieni w kancelarii notarialnej od co najmniej dwóch lat o ile nie wydano przeciwko nim prawomocnego orzeczenia o nałożeniu kary dyscyplinarnej, zaświadczeń uprawniających do wydawania notarialnych nakazów zapłaty oraz dokonywania niektórych wpisów w księgach wieczystych.

 

Notarialny nakaz zapłaty wydawany byłby na pisemny wniosek w przypadku, gdy roszczenie majątkowe nie przekracza 75 000 zł, o ile zasadność dochodzonego roszczenia nie budziłaby wątpliwości a dochodzone roszczenie byłoby udowodnione dołączonym do wniosku dokumentem, a w szczególności: dokumentem urzędowym, zaakceptowanym przez dłużnika rachunkiem, wezwaniem dłużnika do zapłaty i pisemnym oświadczeniem dłużnika o uznaniu długu.

 

Miesięcznie notariusz mógłby wydać nie więcej niż 200 notarialnych nakazów zapłaty.

 

Wniosek o wydanie notarialnego nakazu zapłaty byłby składany na urzędowym formularzu. Do wniosku należałoby załączyć któryś z wyżej wskazanych dokumentów, pełnomocnictwo o ile wniosek byłby składany przez pełnomocnika, odpis wniosku wraz z załącznikami oraz oświadczenie wnioskodawcy, że nie jest w toku lub nie toczyła się inna sprawa o roszczenie objęte wnioskiem o wydanie notarialnego nakazu zapłaty wraz z klauzulą dotyczącą świadomości o odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia.

 

W notarialnym nakazie zapłaty będzie się nakazywało osobie zobowiązanej, aby w ciągu dwóch tygodni od dnia doręczenia tego nakazu uiściła określone w nim należności w całości wraz z kosztami wydania tego nakazu albo w tym terminie wniosła sprzeciw do notariusza.

 

Notarialny nakaz zapłaty nie będzie mógł być wydany, jeżeli zasadność roszczenia będzie budziła wątpliwości, jak również jeżeli roszczenie stało się wymagalne wcześniej niż w okresie 3 lat przed dniem złożenia wniosku o wydanie notarialnego nakazu zapłaty a także wówczas, gdy wniosek nie będzie spełniał wymogów formalnych określonych w ustawie, a w szczególności nie został złożony na urzędowym formularzu. Nakaz zapłaty nie będzie mógł zostać wydany także wtedy gdy sprawa o to samo roszczenie i pomiędzy tymi samymi uczestnikami jest w toku lub została prawomocnie zakończona przed sądem powszechnym.

 

W przypadku braku podstaw do wydania notarialnego nakazu zapłaty notariusz sporządzi protokół o odmowie jego wydania, a odpis protokołu doręczy wnioskodawcy. W przypadku odmowy wydania notarialnego nakazu zapłaty stronie nie będzie przysługiwał środek zaskarżenia.

 

Odpis notarialnego nakazu zapłaty będzie doręczany przez operatora pocztowego, komornika sądowego w sposób określony w ustawie o komornikach sądowych, osobiście przez notariusza w kancelarii notarialnej lub przez pracowników tej kancelarii. Osobie zobowiązanej będzie doręczany wraz z odpisem wniosku o jego wydanie, odpisami załączników oraz formularzem sprzeciwu od notarialnego nakazu zapłaty i wnioskiem o restytucję terminu oraz pouczeniem o sposobie i terminach wniesienia sprzeciwu oraz skutkach jego niewniesienia. W zakresie sposobu doręczenia nie będą stosowane przepisy o możliwości doręczenia do rąk dorosłego domownika oraz o uznaniu za doręczonego pisma w ostatnim dniu pozostawienia zawiadomienia o możliwości odbioru pisma.

 

W przypadku nieodebrania przez osobę zobowiązaną przesyłki zawierającej nakaz zapłaty nakaz straci moc. Brak doręczenia osobie uprawnionej będzie stwierdzany przez notariusza protokołem. W przypadku odmowy odebrania przesyłki przez osobę zobowiązaną doręczenie będzie uważane za dokonane.

 

Jeżeli po wydaniu nakazu zapłaty okaże się, że osoba zobowiązana w chwili złożenia wniosku o wydanie nakazu zapłaty nie miała pełnej zdolności do czynności prawnych, organu uprawnionego do jej reprezentowania, wszczęto wobec niej postępowanie o ubezwłasnowolnienie lub postępowanie upadłościowe lub restrukturyzacyjne lub też, że sprawa o to samo roszczenie i między tymi samymi stronami jest w toku lub została zakończona prawomocnie przed sądem powszechnym nakaz straci moc. Powyższe notariusz stwierdzi protokołem, którego odpis zostanie doręczony wnioskodawcy lub jej pełnomocnikowi oraz zobowiązanemu lub jego pełnomocnikowi.

 

Sprzeciw od notarialnego nakazu zapłaty będzie wnoszony w formie pisemnej w terminie dwutygodniowym od dnia jego doręczenia. Sprzeciw będzie wnoszony do notariusza, który wydał notarialny nakaz zapłaty. Można będzie go wnieść na formularzu. W przypadku braku możliwości wniesienia sprzeciwu do notariusza będzie on składany do Izby Notarialnej właściwej ze względu na siedzibą kancelarii notarialnej. Do skutecznego wniesienia sprzeciwu wystarczające będzie jego podpisanie i wyrażenie woli utraty mocy przez notarialny nakaz zapłaty. W przypadku wniesienia sprzeciwu, który nie będzie spełniał wymogów, notariusz wezwie stronę do jego uzupełnienia w terminie tygodniowym pod rygorem stwierdzenia utraty mocy notarialnego nakazu zapłaty. Sprzeciw będzie można wnieść przez pełnomocnika, którym może być osoba fizyczna posiadająca pełną zdolność do czynności prawnych.

 

Skutecznie wniesienie sprzeciwu będzie powodowało utratę mocy przez notarialny nakaz zapłaty, co notariusz stwierdzi protokołem. Protokołem stwierdzana będzie również odmowa stwierdzenia utraty mocy notarialnego nakazu zapłaty w przypadku nieskutecznego wniesienia sprzeciwu. Protokołu będą doręczane obydwu stronom. Na odmowę stwierdzenia utraty mocy przez notarialny nakaz zapłaty będzie przysługiwało zażalenie do Sądu.

 

Wskazać należy, że notariusz będzie również rozpatrywał wniosek o restytucję terminu, w przypadku gdy osoba zobowiązana nie złoży w terminie sprzeciwu od notarialnego nakazu zapłaty bez swojej winy. Wniosek będzie składany wraz ze sprzeciwem, w terminie tygodniowym od ustania przeszkody do złożenia sprzeciwu. Wniosek będzie rozpoznawany w terminie 7 dni od dnia jego wpływu, a na odmowę będzie przysługiwało zażalenie, które będzie można złożyć w terminie 7 dni od otrzymania protokołu o odmowie uwzględnienia wniosku. Notariusz będzie uprawniony po uwzględnieniu całokształtu okoliczności, do uwzględnienia wniosku o restytucję terminu, w przypadku złożenia przez zobowiązanego wniosku w terminie 7 dni od dnia otrzymania protokołu o odmowie uwzględnienia wniosku. Po upływie roku od uchybionego terminu jego restytucja będzie dopuszczalna tylko w wyjątkowych przypadkach.

 

Po doręczeniu protokołu stwierdzającego utratę mocy notarialnego nakazu zapłaty lub po prawomocnym rozpoznaniu zażalenia na odmowę stwierdzenia utraty mocy notarialnego nakazu zapłaty, notariusz na notarialnym nakazie zapłaty będzie zamieszczał wzmiankę o niewniesieniu sprzeciwu albo o utracie mocy notarialnego nakazu zapłaty.

 

Notarialny nakaz zapłaty opatrzony wzmianką o niewniesieniu sprzeciwu będzie stanowił tytuł egzekucyjny zgodnie ze znowelizowanym art. 777 § 1 pkt 22 k.p.c. Klauzulę wykonalności notarialnemu nakazowi zapłaty będzie nadawał sąd ogólnej właściwości osoby zobowiązanej.

 

W konsekwencji przyznania notariuszom możliwości wydania nakazu zapłaty zmianie ulegnie art. 121 kodeksu cywilnego. Bieg przedawnienia nie będzie rozpoczynał się, a rozpoczęty będzie uległa  zawieszeniu również co do roszczeń objętych wnioskiem o wydanie notarialnego nakazu zapłaty do czasu zamieszczenia wzmianki o niewniesieniu sprzeciwu albo o utracie mocy notarialnego nakazu zapłaty.

 

Notariusz i zastępca notarialny będzie uprawniony również do rozpoznawania między innymi wniosku o wpis w księdze wieczystej wpisu dotyczącego ustanowienia, ustanowienia i obciążenia odrębnej własności lokalu ograniczonymi prawami rzeczowymi oraz innymi roszczeniami dotyczącymi tego lokalu.

 

Ustawa miałby wejść w życie po upływie 12 miesięcy od dnia ogłoszenia.